Przedszkole Integracyjne nr 2 w Cieszynie
http://przedszkole2.cieszyn.pl/uploads/images/naglowki/zajecia1.png

Dobra Praktyka

Przykład dobrej praktyki

Przedszkola nr 2 – Integracyjnego

w Cieszynie

 

 

Tytuł: „Jestem ja, jesteś ty – raz,dwa,trzy” równoważenie zaburzonej dynamiki procesów nerwowych poprzez zajęcia terapeutyczne dla dzieci w wieku przedszkolnym. Arteterapia dla dzieci zahamowanych psychoruchowo.

 

Cel działania:

-        Stworzenie dzieciom w wieku przedszkolnym szeregu sytuacji terapeutycznych redukujących objawy zahamowania psychoruchowego, w tym kształcenie umiejętności radzenia sobie z nadmiernym lękiem, nieśmiałością, zahamowaniem emocjonalnym.

-        Wykorzystanie autoterapeutycznych „zachowań rozświetlających” w procesie terapeutycznym każdego dziecka.

(„zachowania rozświetlające” - zachowania dziecka będące informacją dla „rozumiejącego” nauczyciela/terapeuty o potrzebach dziecka; są podstawą do określenia potrzeb i sposobów ich zaspokajania, czyli programu terapii)

-        Transfer nabytych w sytuacji terapeutycznej, w małej grupie, umiejętności na inne, szersze sytuacje społeczne.

-        Ścisła współpraca z rodzicami dziecka, w szczególnych przypadkach otoczenie opieką terapeutyczną całej rodziny.

-        Wyzwolenie aktywności: ruchowej, poznawczej, społecznej.

-        Rozbudzenie poczucia własnej wartości.

-        Uświadomienie posiadania mocnych stron i zasobów.

-        Zbudowanie zaufania do własnych sił i możliwości.

-        Zwiększenie odporności emocjonalnej.

-        Przezwyciężenie nieśmiałości.

-        Rozwinięcie umiejętności nawiązywania relacji z innymi.

-        Redukowanie poziomu napięcia emocjonalnego.

-        Usprawnienie komunikacji werbalnej i pozawerbalnej.

-        Poszerzenie repertuaru konstruktywnych sposobów radzenia sobie z trudnościami.

 

Krótki opis działania:

Koncepcja pracy terapeutycznej z dziećmi prof. Hanny Olechnowicz („Dziecko własnym terapeutą”, „Jaskiniowcy zagubieni w XXI w.” i inne) zakłada, że każde dziecko posiada zasoby emocjonalne oraz intelektualne, które umożliwiają mu poradzenie sobie z własnymi zaburzonymi sferami życia. Rolą dorosłego jest stworzenie takich sytuacji, które te zasoby uruchomią; dzięki którym działalność dziecka będzie ukierunkowana na rozwiązanie swoich lęków, swoich ograniczeń intelektualnych, swoich trudności emocjonalnych i społecznych.

 

Przedszkole integracyjne w swojej pracy wychowawczej, dydaktycznej oraz terapeutycznej zakłada wyrównywanie szans edukacyjnych i społecznych wszystkich dzieci, nie tylko dzieci o specjalnych potrzebach. Podczas obserwacji relacji dzieci między sobą i otaczającym światem, obserwacji aktywności poznawczej, obserwacji mechanizmów radzenia sobie z sytuacjami trudnymi – zauważyliśmy, że obok grupy dzieci niepełnosprawnych funkcjonują także dzieci o zaburzonej dynamice procesów nerwowych - zahamowane psychoruchowo i nadpobudliwe psychoruchowo. Postanowiliśmy objąć grupy tych dzieci programem terapeutycznym. Niniejszy opis dotyczy grupy dzieci zahamowanych psychoruchowo.

 

 

Przebieg realizacji programu „Jestem ja, jesteś ty – raz,dwa,trzy”:

 

I etap – przydział do grup terapeutycznych:

W programie biorą udział dzieci z trzech grup rodzinkowych (czyli bez najmłodszych dzieci).Na przełomie września i października nauczyciele, metodą sędziów kompetentnych, przeprowadzają obserwacje dzieci w różnych sytuacjach i wypełniają autorski „Kwestionariusz Wenglorz-Bala”. Na podstawie otrzymanych wyników, wspólnie z psychologiem przedszkolnym oraz po konsultacjach z rodzicami – dzieci są przydzielane do grupy terapeutycznej. Grupa nie może liczyć więcej, niż 10 dzieci; sesje prowadzone są przez psychologa i doświadczonego nauczyciela-terapeutę.

 

II etap – cotygodniowe sesje terapeutyczne w małych grupach.

Sesje organizowane są raz w tygodniu, w wymiarze 60 minut, w tym samym dniu, w godzinach poobiednich, jako zajęcia dodatkowe. Pierwsze zajęcia poświęcone są m.in. opracowaniu wspólnego kontraktu, w którym wpisane są w formie pozytywnej pożądane zachowania dzieci i dorosłych. Kontrakt „podpisywany” jest przez każde dziecko i dorosłego, na stałe zostaje wywieszony w eksponowanym miejscu; często jest przywoływany na początku zajęć.

Organizacja zajęć jest oparta o niezmienny schemat (niezmienność, rytuały obniżają poziom lęku u dzieci), tzn: zabawa integracyjna, indywidualne przywitanie każdego dziecka i prowadzących, wprowadzenie w tematykę, przedstawienie problemu i sposobów jego rozwiązania, rozmowa z dziećmi, propozycja działań twórczych i ich przeprowadzenie, prezentacja „dzieł”, nagradzanie dzieci, podziękowanie za wspólne zajęcia.

 

Tematyka zajęć: Z dziećmi zahamowanymi psychoruchowo pracujemy nad problemami związanymi głównie z rożnymi lękami dziecięcymi; nad odwagą w radzeniu sobie ze światem i ludźmi, także sobą samym (np. uczymy rozpoznawania własnych emocji, nazywania ich), pracujemy nad niezależnością związaną z odpowiedzialnością. W pracy tej pomocne jest stosowanie takich metod jak np: masażyki oraz zabawy z elementami bezpośredniego kontaktu i współpracy z drugim (np. zabawy ruchowe np. K. Vopela, zabawy opracowane przez Klanzę, zabawy muzyczno-ruchowe, tańce integracyjne), bajkoterapia, drama, analiza z dziećmi tekstów literatury dziecięcej, relaksacja.

W pracy terapeutycznej z dziećmi bardzo dużą rolę przypisujemy także twórczości dziecka jako sposobu wyrażania własnych emocji. Dlatego każda sesja zawiera w sobie elementy arteterapii.

 

Przykłady tekstów do wykorzystania: „Dzieci z ulicy Tulipanowej”, „Błysk i jego przyjaciele. Na skróty do szkoły” wg M. Pfistera, „Powiedz komuś” E. Zubrzycka, „Nie lubię łaskotek” M. Aboff, „Brodacz i maszyna do bicia” A. Almeras, J.F. Martin, „Aha! Jak szukac zgody” E. Kuryło, Z. Kielak, „Aha! Sposób na strachy”, „Pogromca potworów i magia strachu” W. Kołyszko, „W ustępach są duchy” C. Lamont-Mignot, J. Passeron-Scrima, E. Meyer-Glitza „Jakub pogromca strachu”, „Pani w kostiumie kąpielowym” B. Rauer, Rosy, „Magiczne kryształy” A.Grzelak, „Zaklęte miasto i sekrety smutku” W. Kołyszko, „Smok Lubomił i tajemnice złości” W. Kołyszko, „Bawian, Cudanna i pułąpki zazdrości” i wiele, wiele innych.

 

Przykładowe techniki plastyczne: wydzieranki z kolorowego papieru, origami, rysowanie suchymi pastelami, rysowanie pastelami olejowymi, malowanie palcami, collage.

 

Cykl zajęć zakończony jest w czerwcu, uroczystym wręczeniem dyplomów i nagród dla dzieci.

 

III etap – ewaluacja.

Wykorzystując ten sam autorki kwestionariusz nauczyciele w grupach oraz terapeuci oceniają postępy lub ich brak u dzieci uczestniczących w zajęciach.

 

Współpraca z rodzicami: rodzice na początku roku informowani są o wynikach badania i otrzymują propozycję udziału dziecka w zajęciach terapeutycznych. Zgoda rodzica jest pisemna. Obserwacje z zajęć, efekty są na bieżąco przekazywane rodzicom.

 

Efekty:

Uważamy, że zajęcia te są bardzo pomocne dzieciom nieśmiałym i zahamowanym emocjonalnie. Już podczas sesji obserwujemy wzrastającą aktywność dzieci. Często dzieci uczestniczą jedynie semestr lub 1 rok szkolny i osiągają porównywalny z innymi dziećmi poziom aktywności – zajęcia terapeutyczne przestają im być potrzebne.

 

Rady i przestrogi:

-        diagnoza zachowań dziecka jest procesem, stale musi być weryfikowana i aktualizowana; etykietowanie i dopasowywanie dziecka do etykietki jest antyterapeutyczne;

-        organizując terapię dzieci nauczyciel musi mieć rozległą wiedzę na temat rozwoju dziecka i jego zaburzeń oraz metod terapeutycznych dla dzieci;

-        konieczne jest stałe wypracowywanie jednolitych działań nauczycieli, terapeutów i rodziców.

 

Sposoby upowszechniania:

-        strona internetowa przedszkola,

-        szkolenia dla nauczycieli prowadzone przez p.p. A. Stanieczek i J. Balę w RODN WOM w Bielsku-Białej,

-        program został zgłoszony do Kuratorium Oświaty w Katowicach Delegatura w Bielsku-Białej jako innowacja pedagogiczna w 2008 r.

-        program jest powszechnie dostępny, ponieważ jest jednym z kilku będących stale realizowanych przez Przedszkole nr 2 – Integracyjne w Cieszynie.

 

 

                                                                                                    

Designed by: StronyDlaFirm.eu